Duygudurum Bozuklukları

Duygudurum Bozuklukları

DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI

Duygudurum bozukluğu grubundaki bireylerin temel bozukluğun duygulanımda olduğu kabul edilir. Duygudurum bozuklukları ile kastedilen iki temel durumdan bir tanesi duygu durumun neşe yönünde kaymasıyken (yükselmiş, çizginin üstüne çıkmış) diğeri de keder yönünde kaymasıdır (çökmüş, çizginin altına inmiş). Yükselmiş duygu durumun bulunduğu kişilerin manide (uçuşumda), çökmüş duygu durumu yaşayan kişilerin ise depresyonda (çöküntüde) olduğu kabul edilir.

Sağlıklı insanlar günlük hayatlarında yaşadıkları olaylar karşısında tepkisel olarak duygudurum dalgalanmaları yaşarlar. Eşiyle tartışan bir kişinin birkaç saatlik kederli olması veya çocuğunun başarısı nedeniyle annenin birkaç gün neşeli olması gibi tepkiler sağlıklı duyguduruma örnek olarak verilebilir, burada önemli olan duygudurumun denge içinde olmasıdır.

1-DEPRESYON

Büyük bir üzüntü, endişe, suçluluk, değersizlik hissi, diğer insanlardan uzaklaşma, uyku, iştah, cinsel istek kaybı ya da her zamanki faaliyetlere karşı isteksizlikle belirginleşen duygu durumudur. Depresyondaki kişi duygudurumu açısından mutsuz, karamsar ve ümitsizdir. Bu kişiler bazen kendilerini tüm duygularını yitirmiş gibi hissedebilirler.

Depresyon yaşantısından zihinsel süreçler de etkilenir. Konsantrasyon ve dikkate ilişkin sorunlar ve karar vermede güçlükleri yaşanır. Hareketlerde yavaşlama, yorgunluk, halsizlik sıklıkla gözlemlenir. Kimi zaman basit gündelik işleri bile yerine getiremezler. Yeme bozuklukları (iştahtan kesilme - aşırı yeme), uyku problemleri (sürekli uyuma arzusu – uyuyamama) ve kronik ağrılar (baş, boyun, eklem ağrıları, mide-bağırsak şikayetleri) sürece eşlik eder.

 

KAYNAKÇA

Davidson, G.C., Neale, J.M. (2004). Anormal Psikolojisi (7.Baskı). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları

Burger, J.M. (2006). Kişilik. Psikoloji Biliminin İnsan Doğasına Dair Söyledikleri. (1. Baskı). İstanbul :Kaknüs Yayınları

Kaplan, H.I., Sadock, B.J. (1998). Birinci Basamak Psikiyatri El Kitabı. (2. Baskı). İstanbul: Turgut Yayıncılık.

Soykan, A. (2001). Psikiyatriye Giriş El Kitabı. (1. Basım). Ankara: Girişim Yayıncılık

Tükel, R. (Ed.). (2000). Anksiyete Bozuklukları. (1. Baskı).Ankara: Çizgi Tıp Yayınevi

Atkison, R.L., ve ark. (2000). Psikolojiye Giriş. (3. Baskı). Ankara: Arkadaş Yayınevi

Cüceloğlu, D. (2007). İnsan ve Davranışı. Psikolojinin Temel Kavramları. (7. Basım). İstanbul: Remzi Kitapevi

 

 

***Hepimiz hayatımızın çeşitli evrelerinde farklı faktörlere bağlı olarak çökkün bir ruh haline bürünürüz. Ancak sürecin depresyon olarak nitelenebilmesi için yukarıda sıralanan belirtilerin en az 2 hafta süreyle devam etmesi gerekir. Görülme sıklığı yüksektir.

***Depresyon sürecinde “intihar” sıklıkla karşımıza çıkan bir olgudur.

 

2-MANİK-DEPRESİF (BİPOLAR) BOZUKLUK

Maniden (aşırı taşkınlık, coşku) depresyona (çökkünlük) kadar uzanan ruh halindeki aşırı değişiklikler olarak tanımlanır. Bu ruh hali oynamaları arasında, bipolar bozukluğu olan kişi normal ruh hali de deneyimleyebilir. “Manik” terimi aşırı hareketli, enerjik, konuşkan, umursamaz, güçlü, öforik, dürtüsel bir dönemi tanımlar. Sonra, birdenbire bu yükseklerde uçan ruh hali karanlık bir ruh haline dönüşebilir. Bu bir öncekine tamamen zıt olan ruh hali depresyon olarak tanımlanır ve üzüntü, ağlama, değersizlik hissi, enerji kaybı, haz kaybı, uyku problemlerini içinde barındırır. Kişi bu iki uç duygu arasında gelgitler yaşar.

Manik Ataklar Döneminde;

- Olağan durumdan farklı ve belirgin biçimde hızlı ve sürekli aşırı konuşma,

-Zihinsel etkinlikler hızlanması,

-Dikkatini bir noktaya/şeye yoğunlaştırmada zorlanma, konudan konuya hızlı geçişler, sıçramalar,

-Sosyallikte artma, girişkenlik, ataklık, toplumsal ilgi bariz şekilde artış,

-Sonuçlar irdelenmeden yaşamdan zevk almaya yönelik etkinliklere girişme, giyim kuşamın değişmesi, toplumsal normları zorlayan cinsel deneyimlere yönelme, dürtüsel ve hesapsızca para harcama eğilimi,

-Uyku gereksiniminde azalma, öyle ki günlerce uyumayabilirler buna rağmen kendilerini iyi hissetme,

-Özgüven patlaması görülür.